Jahorina je jedna od naljepših planina u dinarskom sistemu. Svojom ljepotom od davnina je pobuđivala pažnju pisaca, novinara, pjesnika, planinara, skijaša ali i običnih zaljubljena u prirodu. Njeni prekrasni tereni okićeni su zelenim četinarama. Svijež jahorinski vazduh, bogat kiseonikom i ozonom, posjetiocu daje vedar duh i snagu, zbog čega se mnogi naši gosti vraćaju kod nas, na Jahorinu. Uređene staze za skijanje, sankanje, te brojni ski-liftovi i hoteli sa bogatim sadržajem, sve to privlači ljude iz regiona, ali i ljubitelje prorode i skijanja iz najudaljenijih krajeva Evrope i svijeta.

Priroda je bila izdašna pema Jahorini. Pored bogatstva biljnog i životinjskog svijeta na ovoj planini susrećemo i bogastvo voda. Na osnovu istraživanja beogradskog Instituta za zdravlje, jahorinska voda svojim kvalitetom zauzima 2. mjesto u Evropi, na šta smo sa pravom ponosni.

Najviši vrh Jahorine je Ogorjelica 1916mnv. odakle se pruža predivan pogled na golu Jahorinu. Jahorina se od ostalih planina razlikuje po svojoj “pitomoj” klimi kao i predivnoj konfiguracijiji terena. Na Jahorini podjednako uživaju profesionalni skijaši kao i strogi početnici.

Prva žičara na Jahorini sagrađena je i otvorena 29.11.1952.godine. Njen početak je od hotela “Jahorina”, s nadmorskom visinom 1660, i ide ka vrhu na golu Jahorinu, do 1885mnv. Prvi šef žičare je jahorinska legenda. Cvijan Golijanin po kome žičara doja ime (danjašnja Ogorjelica 2).

Skijalištem na Jahorini upravlja Olimpijski centar Jahorina. Ukupna dužina staza iznosi oko 20 kilometara i ima ih deset: plave, crvene i crne težine. Najmanja nadmorska visina staza je 1300 m izmjerena na cilju staze Prača, a najviša na startu staza Poljice, Šator, Ogorjelica I i II 1880 mnv.

Davne 1912 godine na Jahorini je izgrađena železnička šumska od Pala (829 m) do Poljica (1530 m) namenjena za izvod drvetaPala. Prugu je postavio italijan Maksim Feltrineli zvani Malakorni, koji je imao svoje pilane na planini. Ova pruga se dalje naslanjala na železnički pravac Višegrad – Sarajevo, građen od 1901 do 1904. godine po naređenju cara Franje Josipa. Prvi drumski putn pravac ka vrhu Jahorine je građen je duž trase pruge 1925. godine kada je general Đorđe Tomić za tu namenu mobilisao vojsku i rezervu. Ovim putnim pravcima Fertineli je izvlačio drvenu građu sa Jahorine do 1936. godine. Nakon II svetskog rata omladina je već 1945. godine izgradila put od Trebevića i Pala sve do Rajske doline. 1971. godine je napravljen put od Blizanaca do Bobanovih rupa na Goloj Jahorini do 1850 m/nv. Asfaltom je presvučen pravac od Sarajeva preko Trebevića do raskrsnice Bistrica – Pale u dužini 26 km tokom 1971 i 1972. godine. Ostatak puta od 9 km od Bistrice do Jahorine je asfaltiran 1976. godine a kasnije i put od Pala ka Jahorini. 1971. godine na Jahorinu stiže i prva specijalna mašina za čišćenje snega, tako da Gradsko saobraćajni preduzeće iz Sarajeva uvodi redovnu autobusku liniju Sarajevo-Jahorina. Ovim je kompleks Jahorine dobio na značaju i na taj način je omogućena svakodnevna poseta smučarima i građanima Sarajeva. Asfaltiranjem puteva i broj posetilaca privatnim vozilima je znatno porastao.

ŽIČARE I SKI LIFTOVI NA JAHORINI

Prva žičara je dovršena i otvorena 29.11.1952. godine. Ona počinje na polaznoj stanici od hotela „Jahorina“ sa nadmorske visine 1660m i ide do vrha 1885m na Goloj Jahorini. Dužina žičare iznosi 1050m, tip je jednosed sa 102 sedišta kapaciteta 360 putnika na sat. Od polazne stanice do vrha vožnja traje 8 minuta. Žičarom je prvo upravljao Smučarski savez BiH od 29.11.1952. do 26.11.1958. godine kad je pripala Gradskom saobraćajnom preduzeću Sarajevo. Pored žičare su postojale smučarske staze dužine 3660m. Staza se spušta od vrha Šatora (1885m/nv) na Goloj Jahorini, preko Rajske doline do Kadine vode – Vrhprača 1000 m/nv. Ove staze služe za smučanje običnih smučara i za evropska takmičenja u sportovima na snegu. Odozdo od završne stanice kod Kadine vode vraćalo se žičarom Tri do žičare Jedan i tu nastavljalo ka Goloj Jahorini.

Druga žičara je dovršena i otvorena 1965. godine. Ona počinje na polaznoj stanici Poljice sa nadmorske visine 1530m i ide do 1908 m/nv na Začarane dvore ispod Ogorjelice. Dužina žičare iznosi 1641m, tip je jednosed sa 148 sedišta kapaciteta 360 putnika na sat. Od polazne stanice do vrha vožnja traje 12 minuta. Žičarom upravlja Gradsko saobraćajno preduzeće Sarajevo. Duž žičare su i smučarske staze koje nisu namenjene za takmičenja. Staza od Gole Jahorine do Poljica je dužine 3000 m.

Treća žičara je dovršena i otvorena 14.01.1971. godine. Ona počinje na polaznoj stanici od hotela „Jahorina“ sa nadmorske visine 1660m i spušta se do 1329m/nv u mesto Ževnje – Vrhprača. Dužina žičare iznosi 1241m, tip je jednosed sa 138 sedišta kapaciteta 100 putnika na sat. Od polazne stanice do vrha vožnja traje 10 minuta. Žičarom upravlja Gradsko saobraćajno preduzeće Sarajevo. Pored žičare prolaze spust i veleslalom staze, i žičara je upravo napravljena za takmičenja na snegu na dugim stazama, s Gole Jahorina do Vrhprače.

Žičare rade od prvog snega u novembru do poslednjeg u maju. Da ski staze nisu bile dobro sređene svedoči i konstatacija autora da je: Smučarske staze na Jahorini treba očistiti od stena i panjeva, posuti zemljom, poravnati i posijati planinsku travu. Samo na takvim stazama se može skijati i na 5-10 cm debljine snega, a time bi se i produžila sezona smučanja.

Ski lift u Rajskoj dolini dovršen je i otvoren 1972. godine (Podatak Radoslava Džordže, predsednika Sarajevskog smučarskog kluba) Ovaj ski lift počinje na plaznoj stanici u Rajskoj dolini na 1655 m/nv i ide do vrha 1855 m/nv na Krvavim lokvama. Dužina ski-lifta iznosi 655 m, a visinska razlika 200m. Kapacitet mi je 700 osoba na sat. Ski liftom upravljaju Sarajevski smučarski klub i uprava doma „Mladost“. Ski lift kod doma „Partizan“ dovršen je i otvoren januara 1976. godine (Podatak Paje Đokanovića, upravnika doma Partizan). Polazna stanica lifta je kod doma Partizan na 1660 m/nv, a ide do 1800 m/nv iza Oštre glave na Goloj Jahorini. Dužina ski lifta iznosi 450 m, kapacitet je 600 osoba na sat. Ski lift je tipa sidro i vuče po dvojicu smučara. Ski liftom upravljaju Smučarsko planinarsko društvo „Jahorina“-Sarajevo i uprava doma „Partizan“. Sa obe strane lifta postoji uređena ski staza sa dva spusta levo i desno prema domu Partizan. Dužina staze je 450 m koliko i dužina ski lifta. Te 1976 godine u izgradnji je „jednoužetna dvoseda kružna žičara“ sa dužinom trase 1320m a locirana je zapadno od žičare jedan na blago nagnutom platou kod velike krivine na Ogorjelici. U planu je bila i izgradnja ski liftova za decu kao i žičara Pale-Jahorina. Od 1971 godine na Jahorini je posvećena posebna pažnja uređenju planine, objekata i žičara a prema uzoru na međunarodne ski centre sa težnjom da Jahorina postane pravi zimski Sportsko-rekreacioni centar. Polovinom januara 1971. na Jahorinu stiže prva specijalna mašina za nabijanje i ravnjanje smučarskih staza i daje jedan nov i izvestan kvalitet snežnim terenima Jahorine. Tih sedamdesetih godina na Jahorini su verifikovane smučarske staze od strane Svetskesmučarske federacije – FIS i to Staza za SPUST dužine 3500m, sa visinskom razlikom 887m. Početak je na Goloj Jahorini 1777 m/mv a cilj u Vrhprači na 1090 m/nv. kao i Staze za VELESLALOM i SLALOM. Svake sezone se na Jahorini se održavaju 4-5 značajnih takmičenja sa prosečnim učešćem po 100 takmičara. Jahorina je bila organizator Evropskog i Svetskog omladinskog kriterija u smučanju, što je tada predstavljalo veliku afirmaciju planine.

Geografski Polozaj Jahorine

Sedište Olimpijskog centra JAHORINA nalazi se na istoimenoj planini, Jahorini. Jahorina se prostire od 43°39′ do 43°47′ severne geografske širine i od 18°31′ do 18°43 istočne geografske dužine od Griniča i pripada Dinarskom planinskom sistemu. Najviši vrh je Ogorjelica sa 1916 m nadmorske visine.

Leti je prekrivena gustom zelenom travom, a zimi i do 3 m visokim snegom. Spada u visoke planine.

Izvanredna konfiguracija terena, obilje kvalitetnog snega, pogodna klima, oko 20km staza za alpske discipline, uvrstile su Jahorinu među nalepše i najpoznatije ski centre. Jahorina je izložena vetrovima, promenjivog pravca i jačine, naročito u višim i golim položajima. Severni vetrovi su ublaženi šumovitim gorjem, naročito Romanijom i Ravnom planinom. Jahorinu leti poseti mnogo zaljubljenika u prirodu, a beru se čajevi, lekovito bilje i borovnice. Prosečan broj dana sa snežnim pokrivačem na Jahorini je 175, od oktobra do maja.

Sarajevo je najbliži veliki grad od koga se do Jahorine može doći preko Pala (28 km) i preko Trebevića (32 km) asfaltnim i zimi dobro očišćenim putevima. Od Banjaluke je udaljena 200 km, od Beograda 320 km, od Zagreba 350 km itd. Svaki od ovih gradova ima međunarodni aerodrom.

Prosečan broj dana sa snežnim pokrivačem na Jahorini je 175, i to od oktobra do kraja maja. Desetogodišnji prosek visine snežnog pokrivača u februaru iznosi 106 cm. Uzrok tome je što se Jahorina nalazi na granici miješanja mediteranskih i kontinentalnih vazdušnih strujanja, te posjeduje klimu izuzetno pogodnu za čovečji organizam.